Με βάση το έργο τέχνης

Ο εκδημοκρατισμός της πρόσβασης στην τέχνη πρωτοακούστηκε στην Ευρώπη μέσα από το όραμα του πρώτου Ευρωπαίου υπουργού Πολιτισμού, του Γάλλου Αντρέ Μαλρώ. Αποστολή του νεοσύστατου, το 1959, υπουργείου ήταν να « κάνει προσιτά τα κυριότερα έργα της ανθρωπότητας σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των πολιτών ». Έκτοτε, η πολιτική του εκδημοκρατισμού συνδέθηκε άρρηκτα με την αντίληψη μιας δημοκρατικής κοινωνίας, όπου η τέχνη είναι υπόθεση και δικαίωμα όλων ανεξαρτήτως καταγωγής, μόρφωσης ή οικονομικής κατάστασης.

Η αρχική όμως πεποίθηση του Μαλρώ, σύμφωνα με την οποία αρκεί να έρθει το κοινό σε αδιαμεσολάβητη επαφή με την τέχνη για να νιώσει την δύναμή της, έχει αποδειχθεί αναποτελεσματική. Με τρόπο ηθελημένα προκλητικό, θα λέγαμε ότι εάν η απλή συνάντηση με το έργο τέχνης αρκούσε για να αποκτήσει το κοινό ουσιαστική πρόσβαση σε αυτό, τότε οι φύλακες των μουσείων θα ήταν όλοι φιλότεχνοι!…

"Το σχολείο του θεατή", Εθνικό θέατρο 2018-19

Τώρα πια ξέρουμε ότι για να γκρεμίσουμε τους συμβολικούς τοίχους που μας απομακρύνουν από την απόλαυση της δημιουργίας, χρειάζεται χρόνος (βέβαια…) αλλά και η δυνατότητα ανάπτυξης μιας άμεσης, συναισθηματικής, σαρκικής σχεδόν σχέσης. Χρειάζεται να ζήσουμε, να νιώσουμε, να γελάσουμε, να δημιουργήσουμε μαζί με τους άλλους. Χρειάζεται να μοιραστούμε για να αγαπήσουμε και για να εξασκήσουμε το κριτικό μας βλέμμα.

Τα εργαστήρια και προγράμματα που προτείνονται εδώ πληρούν τον ρόλο της διαμεσολάβησης μεταξύ κοινού και έργου τέχνης. Είναι το μέσον για να κατέβει η θεατρική παράσταση από τη σκηνή, για να ξεκολλήσει το βιβλίο από το χαρτί και να γίνουν παιχνίδι, δημιουργικότητα, φαντασία: βίωμα και ζωή, κομμάτι του εαυτού μας.

Η καλλιέργεια μιας ενεργητικής ματιάς και στάσης μπορεί να διαμορφώσει ένα ενήμερο, απαιτητικό αλλά και καλοπροαίρετο κοινό, μπορεί να διευρύνει αυτό που ο Μπρεχτ ονόμαζε «κύκλο των μυημένων».