Το σχολείο του θεατή πάει στα σχολεία

 Με την επιχορήγηση του υπουργείου Πολιτισμού στο πλαίσιο του νέου προγράμματος « Πολιτισμός για παιδιά και νέους »

Με την έγκριση του υπουργείου Παιδείας / ΙΕΠ

Για το έτος 2019-20, η επιχορήγηση του υπουργείου Πολιτισμού καλύπτει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα 30 τάξεων (τμημάτων) δημόσιων σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Αττικής. Για τις 10 εξ αυτών καλύπτονται ΚΑΙ τα εισιτήρια των παραστάσεων, εάν και εφόσον ανήκουν σε κοινωνικά ευάλωτες περιοχές.

ΔΗΛΑΔΗ, το πρόγραμμα είναι ΔΩΡΕΑΝ, εκτός από τα εισιτήρια του θεάτρου (10€ μάξιμουμ).

Το «Σχολείο του θεατή» σε 17 Δήμους του νομού Αττικής, 2019-2020

Γιατί;

Συχνά οι εκπαιδευτικοί, σαν όλους τους θεατές, νιώθουν αποπροσανατολισμένοι μέσα στην πληθώρα των έργων που παίζονται στις αίθουσες. Τι να διαλέξουν για τους μαθητές τους; Με τι κριτήρια να διαλέξουν, όταν σπάνια είναι τα συνοδευτικά κείμενα που φωτίζουν την παράσταση και τις επιλογές της σκηνοθεσίας;

Συχνά επίσης, οι εκπαιδευτικοί θα επιθυμούσαν να ενισχύσουν την πρόσληψη της παράστασης από τους μαθητές τους, αλλά δεν έχουν τα εργαλεία που θα τους ικανοποιούσαν.

Συχνά εξάλλου, το θέατρο θεωρείται « δύσκολη διασκέδαση ». Κάποιες φορές βγαίνουμε από το θέατρο με την αίσθηση ότι δεν καταλάβαμε, ότι δεν « ήταν για μας »… Άλλες πάλι ψάχνουμε να βρούμε το περίφημο « νόημα »… Δύσκολο λοιπόν να ρισκάρουμε δοκιμάζοντας πιο πρωτοποριακές θεατρικές προτάσεις.

Από την άλλη, ξέρουμε πια ότι η τέχνη και ο εκδημοκρατισμός της πρόσβασης σε αυτήν είναι ένας από τους δρόμους προσωπικής ανάπτυξης, ανοίγματος στον εαυτό μας και στους άλλους, αλλά και αντίστασης στον εκφασισμό που πλανάται όλο και εντονότερα.

Η ανάγκη δημιουργίας του «Σχολείου του θεατή» γεννήθηκε από αυτές τις διαπιστώσεις. Το δικαίωμα στην τέχνη είναι δικαίωμα στη συμμετοχή. Συμμετοχή στην κοινότητα των θεατών, αλλά και συμμετοχή σε θεατροπαιδαγωγικά εργαστήρια ώστε να ενδυναμωθεί το κριτικό βλέμμα. Γιατί η καλλιέργεια μιας ενεργητικής ματιάς και στάσης μπορεί να διαμορφώσει ένα ενήμερο, απαιτητικό και καλοπροαίρετο κοινό. Μπορεί να διευρύνει αυτό που ο Μπρεχτ ονόμαζε «ο κύκλος των μυημένων».

Το «Σχολείο του θεατή», 2ο ΓΕΛ Πειραιά, Νοέμβριος 2019

Πώς;

Το πρόγραμμα επιλέγει (τουλάχιστον) 6 παραστάσεις της τρέχουσας σεζόν, μεταξύ όσων περιλαμβάνονται στα θεατρικά προγράμματα.

Κάθε παράσταση συνοδεύεται από ένα ειδικά σχεδιασμένο θεατροπαιδαγωγικό εργαστήριο. Το εργαστήριο διαρκεί 2 διδακτικές ώρες. Γίνεται στο σχολείο μέσα στο 10ήμερο που ακολουθεί τη θέαση της παράστασης.

Ο εκπαιδευτικός διαλέγει το λιγότερο 2 από τις προτεινόμενες παραστάσεις (συν τα αντίστοιχα θεατροπαιδαγωγικά εργαστήρια).

Τι είναι τα θεατροπαιδαγωγικά εργαστήρια;

Στόχος τους είναι να φέρουν στην επιφάνεια τον πολύ προσωπικό και υποκειμενικό κόσμο που το θέαμα γέννησε στον καθένα ξεχωριστά: μέσα από διαδραστικά και διασκεδαστικά παιχνίδια και ασκήσεις, η ομάδα βάζει σε λειτουργία τις αισθήσεις της, εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη της, εμπιστεύεται τις ικανότητές της, δοκιμάζει έναν διαφορετικό τύπο επαφής με τους άλλους, κάνει τις εντυπώσεις της λέξεις, κίνηση, φαντασία και εφευρετικότητα. Ανταλλάσσοντας, παίζοντας και δημιουργώντας, αποκτά κριτική ματιά και διαπιστώνει ότι το « νόημα » ίσως βρίσκεται… αλλού!

Θεατροπαιδαγωγικό εργαστήρι γύρω από τον «Χορό της φωτιάς» του Άρη Μπινιάρη,
1ο ΓΕΛ Αγίας Βαρβάρας, Δεκέμβριος 2019

Λίστα παραστάσεων της σεζόν 2019-20

  • 30 Οκτωβρίου – 5 Ιανουαρίου, «Ο χορός της φωτιάς», κείμενο και σκηνοθεσία Άρης Μπινιάρης / Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
  • 27 Νοεμβρίου – 10 Φεβρουαρίου, «Το καινούριο σπίτι» του Κάρλο Γκολντόνι, σκηνοθεσία Γιάννης Σκουρλέτης / Εθνικό Θέατρο – Ρεξ
  • Ιανουάριος – Απρίλιος / «Άμλετ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, σκηνοθεσία Κατερίνα Ευαγγελάτου / Αμφιθέτρο Σπύρου Ευαγγελάτου
  • 23 Ιανουαρίου – μέσα Απριλίου  / «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, σκηνοθεσία Άρης Μπινιάρης / Θέατρο Τέχνης Φρυνίχου
  • 25 Μαρτίου – 31 Μαίου, «Η κυρία του Μαξίμ» του Ζορζ Φεντώ, σκηνοθεσία Θωμάς Μοσχόπουλος / Εθνικό Θέατρο-Κεντρική σκηνή
  • 24 Απριλίου – 31 Μαΐου, «Everybody dies young», κείμενο και σκηνοθεσία του Γιώργου Βαλαή / Θέατρο Τέχνης Υπόγειο

Στόχοι και οφέλη για τους εκπαιδευτικούς

Στόχοι και οφέλη για τους μαθητές

  • Διευθετούν το ζήτημα της επιλογής των παραστάσεων, και παράλληλα διαπιστώνουν ποια είναι τα δικά μας κριτήρια, τα εμπλουτίζουν με δικά τους, οδεύουντας έτσι προς την αυτονομία.
  • Δίνουν την ευκαιρία στους μαθητές τους να προσεγγίσουν με έναν άλλο τρόπο τη θεατρική τέχνη.
  • Ζώντας δημιουργικές στιγμές με τους μαθητές, τους ανακαλύπτουν εκ νέου και επαναπροσδιορίζουν την εικόνα που έχουν για τον καθένα τους.
  • Οι συνδυασμοί των παραστάσεων δημιουργούν θεματικές ενότητες ως προς τη φόρμα ή τη θεματική. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να εμπλουτίσουν ανάλογα τη διδασκαλία τους.
  • Έρχονται σε επαφή με έναν άλλο τρόπο παραγωγής και μετάδοσης της γνώσης: όχι πια από καθέδρας και από το σύγγραμμα, αλλά ισότιμα και με αφετηρία την εμπειρία.
  • Εξοικειώνονται έτσι με μια νέα αντίληψη για το τι μπορεί να είναι γνώση.
  • « Κάνουμε θέατρο για την ψυχή μας », έλεγε ο Κάρολος Κουν. Και με τα μάτια της ψυχής μας βλέπουμε θέατρο. Κάθε μαθητής-συμμετέχων διαπιστώνει ότι τα συναισθήματα και οι σκέψεις που γέννησε η εμπειρία του θεατή  είναι τα « σωστά » αφού είναι μοναδικά.
  • Το σύνολο των συναισθημάτων και σκέψεων της ομάδας συνθέτουν μια γνήσια και ισχυρή κριτική ανάγνωση.
  • Η δυνατότητα αυτής της δημιουργικής (επι-)κοινωνίας γίνεται βίωμα για την ομάδα, μέσα από το κλίμα εμπιστοσύνης, αλληλεγγύης και ελευθερίας που το εργαστήριο εγγυάται.
  • Η μαθητική κοινότητα έρχεται σε επαφή με έναν άλλο τρόπο παραγωγής και μετάδοσης της γνώσης: όχι πια από καθέδρας και από το σύγγραμμα, αλλά ισότιμα και με αφετηρία την εμπειρία.
  • Τα εργαστήρια κεντρίζουν το ενδιαφέρον και κινητοποιούν τους μαθητές που ενδεχομένως δεν ήταν παρόντες στην πρώτη παράσταση. Το πιθανότερο είναι να αποφασίσουν να δουν την επόμενη φορά.
Θεατροπαιδαγωγικό εργαστήρι γύρω από τον «Χορό της φωτιάς» του Άρη Μπινιάρη,
6ο ΕΠΑΛ Αθηνών, Δεκέμβριος 2019